Sinh 12 - Bài 13 ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GEN

 A. Lý thuyết

I. MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG.

 Sự biểu hiện của gen qua nhiều bước như vậy nên có thể bị nhiều yếu tố môi trường bên trong cũng như bên ngoài cơ thể chi phối

Sơ đồ mối quan hệ giữa gen và tính trạng

Sơ đồ mối quan hệ giữa gen và tính trạng

II. SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG.

Sơ đồ tương tác giữa kiểu gen và môi trường

Sơ đồ tương tác giữa kiểu gen và môi trường

- Kiểu gen, môi trường và kiểu hình có mối quan hệ mật thiết với nhau. Kiểu gen qui định khả năng phản ứng của cơ thể trước môi trường. Môi trường tham gia vào sự hình thành kiểu hình cụ thể. Kiểu hình là kết quả tương tác của kiểu gen và môi trường

- Ví dụ:

Ví dụ tương tác giữa kiểu gen và môi trường

Ví dụ tương tác giữa kiểu gen và môi trường

  • Ví dụ: sự thay đổi màu sắc của lông thỏ Hymalaya phụ thuộc vào nhiệt độ, màu sắc hoa cẩm tú cầu phụ thuộc pH của đất. ⇒ Kiểu hình bị chi phối bởi môi trường

  • Ví dụ: Năng suất (kiểu hình) của một giống lúa bất kỳ bị chi phối bởi cả giống (kiểu gen) và kỹ thuật canh tác, chế độ chăm sóc (môi trường)

- Những biến đổi ở kiểu hình trong đời cá thể do ảnh hưởng của môi trường, không do biến đổi trong kiểu gen được gọi là thường biến. Tuy thường biến không được di truyền nhưng nhờ nó mà cơ thể có khả năng thích ứng với những biến đổi của môi trường

  • Ví dụ: những cây môn, cây ráy nếu trồng ở nơi ít nước, khô hạn thì lá sẽ nhỏ còn nếu trồng nơi mát mẻ ẩm ướt thì lá và thân sẽ rất to → thường biến

  • III. MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN.

1. Khái niệm mức phản ứng của kiểu gen

- Là Tập hợp các kiểu hình của cùng 1 KG tương ứng với các môi trường khác nhau gọi là mức phản ứng của một KG

- Ví dụ: Tập hợp những kiểu hình của một con tắc kè tương ứng với các chế độ môi trường được gọi là mức phản ứng

Sự thay đổi màu sắc của tắc kè

Sự thay đổi màu sắc của tắc kè

2. Đặc điểm của mức phản ứng

- Do gen quy định, trong cùng 1 KG mỗi gen có mức phản ứng riêng

- Di truyền được vì do KG quy định

- Thay đổi theo từng loại tính trạng

3. Phương pháp xác định mức phản ứng

Để xác định mức phản ứng của 1 kiểu gen cần phải tạo ra các cá thể SV có cùng 1 kiểu gen, theo dõi đặc điểm của chúng trong những điều kiện môi trường khác nhau

4. Sự mềm dẻo về kiểu hình

- Hiện tượng một KG có thể thay đổi KH trước những điều kiện môi trường khác nhau gọi là sự mềm dẻo về KH (hay còn gọi là thường biến)

- Ví dụ:

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên màu hoa Anh Thảo

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên màu hoa Anh Thảo

- Nguyên nhân: Do sự tự điều chỉnh về sinh lí giúp sinh vật thích nghi với những thay đổi của môi trường

- Mỗi KG chỉ có thể điều chỉnh kiểu hình của mình trong 1 phạm vi nhất định

- Đặc điểm: Có tính đồng loạt, theo hướng xác định tương ứng với điều kiện môi trường, không di truyền

e. Ý nghĩa của mức phản ứng

Giống → kỹ thuật → năng suất

  • Đẩy mạnh việc thực hiện: chọn, cải tạo và lai giống
  • Tăng cường các biện pháp kỹ thuật xử lí, chăm sóc, phòng trừ bệnh,...
  • Xác định thời gian thu hoạch


VIDEO BÀI GIẢNG


 TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU SGK

Bài 1, 2 Trang 58 SGK Sinh 12

Bài 1. Thế nào là mức phản ứng của một kiểu gen?

Trả lời:

Cùng một kiểu gen nhưng có thể cho một dãy các kiểu hình khác nhau tuỳ thuộc vào điều kiện môi trường. Tập hợp các kiểu hình của cùng một kiểu gen tương ứng với các môi trường khác nhau là mức phản ứng của kiểu gen.

Bài 2. Muốn nghiên cứu mức phản ứng của một kiểu gen nào đó ở động vật ta cần phải làm gì?

Trả lời:

Muốn nghiên cứu mức phản ứng của một kiểu gen nào đó ở động vật ta cần phải tạo ra một loạt các con vật có cùng một kiểu gen rồi cho chúng sống ở các môi trường khác nhau. Việc tạo ra các con vật có cùng kiểu gen có thể được tiến hành bằng cách nhân bản vô tính hoặc chia một phôi thành nhiều phôi nhỏ rồi cho vào tử cung của các con mẹ khác nhau để tạo ra các con con.


Bài 3, 4 Trang 58 SGK Sinh 12

Bài 3. Nói: Cô ấy được mẹ truyền cho tính trạng "má lúm đồng tiền" có chính xác không? Nếu cần thì phải sửa lại câu nói này như thế nào?

Trả lời:

Nói cô ấy được mẹ truyền cho tính trạng "má lúm đổng tiền" thực ra là không hoàn toàn chính xác. Mẹ chỉ truyền cho con thông tin quy định việc hình thành nên tính trạng "má lúm đồng tiền" dưới dạng trình tự các nuclêôtit xác định (alen) mà không truyền cho con tính trạng đã có sẵn.

Bài 4. Một số bà con nông dân đã mua hạt ngô lai có năng suất cao về trồng nhưng cây ngô lại không cho hạt. Giả sử rằng công ti giống đã cung cấp hạt giống thứ thiệt đúng tiêu chuẩn. Hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến tình trạng cây ngô không cho hạt trong trường hợp trên.

Trả lời:

Mỗi giống cây trồng đều đòi hỏi một loạt các điều kiện môi trường thích hợp. Việc giống ngô lai không cho thu hoạch hoặc năng suất quá thấp so với yêu cẩu có thể là do chúng được gieo trồng trong điều kiện thời tiết không thích hợp.


Đăng nhận xét

Mới hơn Cũ hơn
Đọc tiếp:
Icon-Zalo Zalo Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube Icon-Instagram Tiktok